تبلیغات
وبلاگ جامع اهل بیت - رجا در آیات قرآن كریم
وبلاگ جامع اهل بیت

لینکدونی

آرشیو موضوعی

آرشیو

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
حرم فلش - کد دعای فرج برای وبلاگ





رجا در آیات قرآن كریم

در قرآن كریم، در مواردی "رجا" به خدا نسبت داده شده و در مواردی به رحمت خدا و در مواردی هم به روز قیامت. از آن جهت كه قیامت عالمی است كه در آن انسان مشمول رحمت ابدی الاهی می‌گردد، ما به ترتیب به بعضی از این آیات اشاره می‌كنیم. در دو آیه رجا به خدا نسبت داده شده است؛ نظیر آیه:

"لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن كَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الآخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِیرًا؛ حقاً برای شما در (زندگی و رفتار) رسول خدا الگوی خوبی وجود دارد برای آن كس كه دل به خدا و روز جزا بسته است و بسیار یاد خدا می‌كند". (احزاب، 21)

و مثل آیه:

"لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِیهِمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَن كَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَمَن یَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِیُّ الْحَمِیدُ؛ حقاً برای شما در ایشان الگو و مقتدای خوبی است برای آن كس كه امیدوار به خدا و روز قیامت است و كسی كه پشت كند، پس (بداند) كه خداوند بی‌نیاز و ستوده است". (ممتحنه، 6)

در تعدادی از آیات، متعلّق "رجا" لقاء‌الله است كه این آیات به دو دسته تقسیم می‌شوند: یك دسته درباره كسانی است كه رجا به لقای خدا دارند؛ مثل آیه...

"فَمَن كَانَ یَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلاً صَالِحاً وَلاَ یُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَداً؛ پس آن كس كه امید به لقای پروردگارش دارد، لازم است كار نیكو كند و در پرستش پروردگارش احــدی را شریك نكنـــد". (كهف، 110)

در دسته دوم، تعدادی از آیات از كسانی كه امید به لقای پروردگار ندارند، به بدی یاد می‌كنند؛ مثل آیه:

"إَنَّ الَّذِینَ لاَ یَرْجُونَ لِقَاءنَا وَرَضُواْ بِالْحَیاةِ الدُّنْیَا وَاطْمَأَنُّواْ بِهَا وَالَّذِینَ هُمْ عَنْ آیَاتِنَا غَافِلُونَ * أُوْلَـئِكَ مَأْوَاهُمُ النُّارُ بِمَا كَانُواْ یَكْسِبُونَ؛ آن كسانی كه امیدی به لقای ما ندارند و به زندگی دنیا دل بسته‌اند و بدان آرامش یافته‌اند و آن كسانی كه از آیات ما غافلند، آنان جایگاهشان آتش است برای اعمالی كه انجام می‌دادند". (یونس، 7 ـ 8)

نكته‌ای كه به تناسب موضوع اصلی این مبحث شایسته اختصاص به ذكر است، این است كه آیات شریفه به این حقیقت تصریح كرده‌اند كه منشأ این ناامیدی، غفلت از خدا و آیات خداست و غفلت به نوبه خود معلول این است كه شناخت درستی از او ندارند و بنابراین، شناخت و معرفت به عنوان یك مقدّمه و شرط لازم در پیدایش حالت "رجا" نقش دارد و "رجا" حالتی است كه از نوعی معرفت و خداشناسی در نفس انسان حاصل آید و منشأ آثار عملی شود؛ یعنی در واقع امید به لقای خدا و ناامیدی از آن، پس از شناخت و معرفت كه طبعاً ریشه‌دارتر و مبنایی‌تر است، به عنوان علّت و اساس دست زدن به اعمال زشت و زیبا و اساس صلاح و فساد انسان و نهایتاً عامل وصول به پاداش و كیفر اخروی مطرح می‌شود.

در بعضی از آیات، متعلّق رجا جهان آخرت است؛ مثل آیه:

"فَقَالَ یَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَارْجُوا الْیَوْمَ الآخِرَ وَلاَ تَعْثَوْا فِی الأَرْضِ مُفْسِدِینَ؛ پس (شعیب) گفت: ای قوم من، خدا را پرستش كنید و به روز قیامت دل ببندید و طغیان مكنید در زمین در حالی‌ كه فسادكارید". (عنكبوت، 36)

در مواردی هم متعلّق رجا عناوین دیگری است؛ نظیر آیه:

"وَلاَ تَهِنُواْ فِی ابْتِغَاء الْقَوْمِ إِن تَكُونُواْ تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ یَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمونَ وَتَرْجُونَ مِنَ اللّهِ مَا لاَ یَرْجُونَ؛ در طلب قوم (دشمنان) سستی نكنید كه اگر درد و رنج می‌برید، آنان هم مانند شما رنج می‌برند و شما به چیزی (ثوابی) از جانب خداوند امید دارید كه آنان امیدی به آن ندارند". (نساء، 104)

و در یك آیه متعلّق رجا حساب است كه می‌فرماید:

"إِنَّهُمْ كَانُوا لاَ یَرْجُونَ حِسَابًا؛ (طغیانگران در دنیا) امیدی به حساب نداشتند". (نبأ، 27)

ما نباید از این نكته غافل شویم كه "رجا" یك حالت روانی است كه از علم و معرفت و شناخت نسبت به مبدأ و معاد حاصل شود؛ چنان‌كه بسیاری از آیات گویای آن بودند و نیز از این‌كه در همه آیات تأكید دارند كه رجا، اساس همه تلاش‌های مفید و پرثمر انسانی است و منشأ اصلاح امور خلق در جامعه و وصول شخص به سعادت ابدی می‌شود؛ چنان‌كه ناامیدی و یا قطع امید نسبت به خدا و روز قیامت، منشأ همه فسادها و تبهكاری‌ها و منتهی شدن كار انسان به شقاوت ابدی است.

منبع:  موسسه امام خمینی

درباره وبلاگ

مدیر وبلاگ : احسان علیمحمدی

آخرین پست ها

جستجو

نویسندگان